وقتی قانون دائمی قربانی بودجه سالانه میشود
وقتی قانون دائمی قربانی بودجه سالانه میشود
فهرست مطالب
یادداشتی درباره حقوق، تورم و اختیارِ واگذارشده
مصوبه اخیر مجلس شورای اسلامی درباره نحوه تعیین افزایش حقوق و مزایای کارکنان و بازنشستگان، این پرسش جدی را پیش روی افکار عمومی قرار داده است که آیا قانون دائمی مدیریت خدمات کشوری عملاً به حاشیه رانده شده است؟ این یادداشت، با نگاهی حقوقی، پیامدهای این تصمیم را برای شاغلان و بازنشستگان بررسی میکند.
نویسنده: علی زاهدینیا
کارشناس حقوق و مقررات اداری
اختصاصی مجله کارگزینی
مقدمه | مسئلهای مشترک برای شاغلان و بازنشستگان
یکی از مهمترین موضوعات در حوزه امور اداری و استخدامی، چه برای کارکنان شاغل و چه برای بازنشستگان، موضوع حقوق و مزایاست. این مؤلفه، ستون اصلی رابطه استخدامی میان دولت و کارکنان را تشکیل میدهد و هرگونه تغییر یا تفسیر نادرست آن، مستقیماً بر معیشت و امنیت شغلی میلیونها نفر اثر میگذارد.
فصل دهم قانون مدیریت خدمات کشوری | چارچوب حقوق و مزایا
در خصوص کارکنان شاغل، فصل دهم قانون مدیریت خدمات کشوری بهعنوان مبنای روابط استخدامی کارکنان و دستگاههای اجرایی، بهطور مشخص به حقوق و مزایا پرداخته است. در این فصل، حقوق ثابت، انواع فوقالعادهها، عائلهمندی، حق اولاد و سایر مزایای مرتبط، با جزئیات روشن و دقیق تبیین شدهاند.
بازنشستگان در قانون | مواد ۱۰۳ تا ۱۰۶
در مورد بازنشستگان نیز، قانونگذار در مواد ۱۰۳ و ۱۰۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، کیفیت بازنشستگی کارکنان را تشریح کرده و در مواد ۱۰۴ و ۱۰۶، نحوه تعیین و برقراری حقوق بازنشستگی را مشخص نموده است؛ احکامی که قرار بوده ضامن امنیت معیشتی دوران بازنشستگی باشند.
ماده ۱۲۵ | حکم مترقیِ حفظ قدرت خرید
قانونگذار با نگاهی آیندهنگرانه، در ماده ۱۲۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، با هدف حفظ قدرت خرید کارکنان دولت (بهعنوان قشری با درآمد ثابت و بدون منابع درآمدی جانبی)، حکمی مترقی وضع کرده است:
«ماده ۱۲۵: ضرایب حقوق مذکور در فصول دهم و سیزدهم، در سالهای بعد حداقل به اندازه نرخ تورمی که هر ساله از سوی بانک مرکزی اعلام میگردد افزایش مییابد.»
این ماده، تکلیف دولت و مجلس را روشن کرده است: افزایش حقوق باید همپای تورم باشد.
مصوبه مجلس | عقبنشینی از قانون دائمی
با وجود صراحت ماده ۱۲۵، مصوبه اخیر مجلس شورای اسلامی عملاً این حکم دائمی را بیاثر کرده و اختیار تعیین افزایش حقوق را به دولت واگذار نموده است؛ اختیاری که میتواند هر سال، بنا به ملاحظات بودجهای و نه الزامات قانونی، اعمال شود.
بر اساس این مصوبه، تعیین افزایش ضریب حقوق، حداقل احکام کارگزینی، میزان افزایش حقوق بازنشستگان و حتی حداقل حقوق بازنشستگی، در قالب بودجه سنواتی پیشبینی شده است؛ آن هم بدون الزام صریح به رعایت نرخ تورم.
پرسش اساسی | قانون دائمی یا اختیار سلیقهای؟
سؤال بنیادین اینجاست: با وجود قانون دائمیای مانند ماده ۱۲۵ قانون مدیریت خدمات کشوری، چه نیازی به چنین مصوبهای وجود دارد؟
آیا نتیجه این اقدام چیزی جز آن است که مجلس، اختیار کنار گذاشتن قانون دائمی را به دولت تفویض کرده است؟ اگر دولت، به استناد این مصوبه، افزایش حقوق کارکنان را ۱۰ درصد تعیین کند، آیا مجالی برای اعتراض باقی میماند؟ پاسخ روشن است: خیر؛ زیرا این اختیار، بهصراحت از سوی مجلس اعطا شده است.
اثر مستقیم بر بازنشستگان | امروز و فردا
این تصمیم، تنها متوجه شاغلان نیست. حقوق بازنشستگی، متأثر از حقوق دو سال پایانی خدمت است و هرگونه کاهش یا محدودیت در افزایش سالانه حقوق، مستقیماً به کاهش حقوق بازنشستگی آینده منجر میشود.
پاداش پایان خدمت | از حق قانونی تا سقفگذاری
در ماده ۱۰۷ قانون مدیریت خدمات کشوری، درباره پاداش پایان خدمت چنین آمده است:
**«به ازای هر سال خدمت، یک ماه آخرین حقوق و مزایای مستمر تا ۳۰ سال پرداخت میشود.»
این حکم، سقف ریالی برای پاداش تعیین نکرده است. با این حال، مصوبه اخیر این امکان را برای دولت فراهم میکند که با تعیین سقف، بخشی از این حق قانونی را حذف کند؛ اقدامی که بهمعنای کاهش همزمان حقوق و پاداش کارکنان دولت است.
جمعبندی | رابطهای یکطرفه
در این چارچوب، کارکنان دولت موظفاند تمام تکالیف قانونی خود را بهدرستی انجام دهند، اما دولت بهعنوان کارفرما، این اختیار را یافته است که تعهدات خود را ناقص اجرا کند؛ حتی اگر این اجرای ناقص، منافع کارکنان را بهطور جدی مخدوش سازد. این عدم توازن، اساس رابطه استخدامی را با خدشهای جدی مواجه میکند.
سخن آخر
در توصیف وضعیت امروز حقوق و مزایای کارکنان دولت، شاید بهتر از این بیت نتوان گفت:
شیر بییال و دم و اشکم که دید
اینچنین شیرِ حق هرگز نه آفرید
این یادداشت بهصورت اختصاصی در سایت «مجله کارگزینی» منتشر میشود.
اینستاگرام مجله کارگزینی
https://www.instagram.com/sayah.shahdi/?hl=fa
تلگرام مجله کارگزینی
بله مجله کارگزینی
https://ble.ir/join/7Av5Cf8ewk
ایتا مجله کارگزینی
14 نظر
مشکل حقوق کارکنان دولت صرفا مشکل عدم وجود قانون نیست مشکل عدم اراده برای رفع مشکل است که علت آن نیز تبعیضی است که بخشی از دولت بواسطه نفوذ دستگاههای برخوردار در تصمیمگیری باعث آن شده اند . کارکنان دولت عملا به دو دسته تقسیم شدهاند ۱-دستگاههای درآمدزا که در یک تصمیم غیر قانونی معتقدند چون درآمدزا هستند پس باید بخشی از این درآمد سهم خودشان باشد مانند شرکت نفت ، بانکها ، وزارت نیرو ، مخابرات ، تامین اجتماعی و … بعلاوه دستگاههای صاحب نفوذ و بعلاوه نیروهای ستادی مستقر در وزارتخانهها که سهم قابل توجهی از بودجه دستگاه مربوطه را صرف پرداخت حقوق و مزایا و رفاهیات نیروهای ستادی وزارتخانه می کنند و توجهی به بدنه اداری خود در سطح کشور ندارند . ۲- دسته دوم کارکنان دستگاههایی است که مصرف کننده درآمد دستگاههای درآمدزا تلقی میشوند که در یک قانون نانوشته نباید میزان حقوق و مزایای شان هرگز به سطح گروه اول نزدیک شود هرگاه دولت اقدامی در راستای کاهش این فاصله داشته بلافاصله مدیران دستگاههای گروه اول بصورت زیرپوستی مراتب اعتراض کارکنان خود را به دولتمردان اعلام کرده و اینکه همه کارکنان عائله یک دولت هستند و باید نظام پرداخت هماهنگ داشته باشند را تبعیض !!!! دانسته و اعتراض می کنند و دولت را مجبور به جبران آن از طرق دیگر کرده اند لذا علیرغم اصلاح چند باره نظام پرداخت کماکان ، شاهد تفاوت در پرداخت حقوق و مزایای کارکنان دولت در دستگاههای مختلف هستیم و این رویه اصلاح نمیشود .
کلاسیتم اداری بهم ریخته و همه مسئولین هم دروغ می گن کارگران قبلا از کارمندان کمتر حقوق گرفتن الان کارگران بیشتر می گیرند عیدی کارگران از کارمندان بیشتر حقوقشون هم بیشتر کارمندانی که بازنشسته شدن از کارمندان مشغول کار بیشتر می گیرند کارگرانی که بازنشسته شدن از کارگران مشغول کار بیشتر و هیچ کسی هم پیگیر نسیت و اجازه هم نمی دهند مشکل بیان کنید و میان توی سایت صحبت می کنند هیچی هم حالیشون نیست
باز شما که صحبت کردی خیلی متوجه ای؟ فهمیدی چی گفتی؟ معلومه یه کارمندی هستی که تازه رفتی پشت میز، خب اونی که بازنشسته شده ۳۰ سال کار کرده به همون نسبت یه سری چیزایی میگیره که تو هنوز نمیدونی چیه بعدشم منی که الان ۱۵ سال سابقه دارم و نیروی شرکتی هستم چون ۳ ماهه شرکتم عوض شده مثل ۱۴ سال قبل عیدی بهم ندادن میگن به شما شرکتی ها تعلق نمیگیره چون سالی دوسالی یه بار شرکتی که بهمون حقوق میداده عوض میشه
عین واقعیت راتوضیح دادید ماهم نیروی شرکتی باسابقه 25 سال امسال هنوز عیدی سنوات نگرفته ایم حقوق اسفندماه را بصورت 70 درصد به مادادند درحالیکه کارمند رسمی وهمان کسانی که باسابقه چهار سال بعنوان طرح ایثار گری رسمی شدند حقوق شان دقیق بیشتر از دو برابر من تاکید میکنم بیشتر از دوبرابر من حقوق میگیرند درضمن بعضی از شرکتی های بازنشسته هم که درطول یکی دوسال گذشته بازنشسته شدند ازمن شرکتی مشغول بکار کمتر حقوق میگیرند ای کاش عقده ای نباشیم بینش خوبی داشته باشیم نسبت به همکاران مان وخدا ترس باشیم که به هم نوع خود تهمت افترا نزنیم. یاحق
این دروغهارا ازکی شنیدی ؟ من با۳۵سال کاردرشرکت وحقوق سرپرستی الان ازکارگرزیردستم درشرکت ۲۰میلیون کمترمیگیرم!! چون رئیسی دوسال حقوق مارو۱۰درصدافزایش دادوحقوق کارگررو۴۵درصدوپارسال وامثال هم ۲۵درصدکمترافزایش دادند چون نام سایرسطوح روی ماگذاشتند! نامی که درهیچ صندوق بازنشستگی درایران وجهان نیست ودرتامین اجتماعی سابقه وبیمه پردازی ملاک حقوق نیست مثل کارمندا ودستوری است وهرانچه حکومت بگویدان ملاک است!! بروخداروشکرکن کارگرنشدی تااستعماروبرده شودی وهمه حقتوبخورندولکدمالت کنند! کارمندان درمقابل کارگران باهمان مدرک وکارایی بیشترهیچ ارزش وامنیت شغلی وحقوق قانونی ندارندودولت صندوق تامین اجتماعی راخالی کرده وبهترین شرکتهای انراحراج کرده وصدهاهمت بدهکاره ونمیده انهم حق الناسی که حق ریالی برداشت نداشته والان دوماه گذشته نه افزایش حقوقی ونه متناسب سازی وحقوق ۲۰ماه رواوردن۳۰ماه میدن و۱۰روزم اینجوری غارت کردندوتمام نماینده گان کانونها ودیگران هم بادولتندوسهمشونومیگیرندوگوچکترین اعتراضی نمیکنند.
به قله رسیدیم
اگر عدالت اجرایی می شد ایت قدر تبعض بوجود نیامد چرا حقوق کارمندان دولت این قدر باهم فاصله دارند یکی 300 میلیون یکی 15 میلیون یکی 50 میلیون مگر چی سری دراین حکومتی که دم از مسلمان بودن شیعه بودن هست حقوق کارمندان براساس چه امتیازی این قدر فرق دارد اگر کسی در جای بهتری قرار گرفته براساس پارتی رانت بود چرا باید از لحاظ حقوق هم برتری داشته باشد اقایان مسئول مگر این اداره با ان اداره چه فرقی باهم دارد امتیازات بر اساس مدرک سابقه مدیریت فرزند و همسر و تخصص بدی اب هوا و منطقه جنگی ایثاری و خانواده شهدا دیگر چه امتیازی هست خواهشا مسیولین بخود بیاید و احکام کارکنان را اصلاح نماید و این طوری که شما پیش می روید زندگی برای همه معنا ندارد و شما هم دراسایش نخواهید بود شهری خوب است اطرافش خوب باشد
کاش به جنگ نمی رفتم با ایثارگری رسمی نمی شدم که تا آخر عمر بدبخت شدم با سی وهفق ۳۷ سال سابقه بیمه نمی توانم باز نشست بشم پیامک بیمه من پارسال ۹۹۹۹۹۹۹تومان ودر سال ۴۰۴ مبلغ یازده ملیون ششصد هزار تومان است در حالیکه بیمه کارکر مثل من ۲۰ملیمن است جخالت نمیکشند مسو لین کشوری
کاش به جنگ نمی رفتم با ایثارگری رسمی نمی شدم که تا آخر عمر بدبخت شدم با سی وهفق ۳۷ سال سابقه بیمه نمی توانم باز نشست بشم پیامک بیمه من پارسال ۹۹۹۹۹۹۹تومان ودر سال ۴۰۴ مبلغ یازده ملیون ششصد هزار تومان است در حالیکه بیمه کارکر مثل من ۲۰ملیمن است جخالت نمیکشند مسو لین کشوری
سلام وقت بخیر
آیا علاوه برسقف ۱۰ درصد پستهای سازماتی رعایت شرایط احراز هم اجباریست؟و اگر نیرویی مدرک تحصیلیش در شرایط احراز نبود چه میشود؟بخصوص در بخش اداری و مالی؟
همتون دروغ میگید و با این مثالها و صحبتها باز هم میخواهید مردم را فریب بدید از هر لحاظ و هر طور که نگاه کنید امکان نداره حقوق یک کارمند بازنشسته از حقوق یک بازنشسته کارگری کمتر باشد چرا نمیگویید که امکانات درمانی بازنشستگان صندوقهای کشوری و لشکری اصلا قابل مقایسه با بازنشستگان تامین اجتماعی نیست از لحاظ درمان تامین اجتماعی خدماتش صفر است در مقابل بقیه بازنشستگان همچنین امکانات رفاهی بقیه صندوقها در مقابل تامین اجتماعی در صورتی که تامین اجتماعی از لحاظ ثروت و قدرت از بقیه قوی تر است ولی متاسفانه از لحاظ خدمت رسانی صفر بخاطر اینکه تمام نمایندگان مجلس و تمام وزرا و کلا کلیه بازنشستگان طبقات فوقانی هیچ کدام بازنشسته تامین اجتماعی نیستند چون میدانند بازنشسته تامین اجتماعی بدبخت اگر شما پیدا کردی یک نماینده مجلسی یک وزیری یک وکیلی بازنشسته تامین اجتماعی باشه بخدا پیدا نمیکنی چون بازنشستگی تامین اجتماعی مخصوص قشر ضعیف و قشر کارگر و زحمتکش و کلا قشر سطح پایین جامعه است والسلام نامه تمام
سلام
سازمان تامین اجتماعی با بقیه فرق داره .مثال میزنم
کسی که مثلا شش میلیون بیمه رد میکنه و یکی دیگه مبلغ یک میلیون رد میکنه قطعا برابر نیستند .
در تامین اجتماعی مبلغ بیمه ای که شما در زمان اشتغال رد کردید بیانگر حقوق بازنشستگیتون هست .
درتامین اجتماعی اصلا سابقه ومبلغ بیمه پردازی ملاک حقوق بازنشستگی نیست ! وفقط دستورات حکومتی برای تامین اجتماعی ملاک است وضرب المثل (ازکیسه خلیفه خرج کردن)وبهترین سندخودمن وهزاران نفرمثل من هستندوالان فردی با۶سال سابقه بیمه پردازی و۴سال خریدسابقه با۶۰سال سن بازنشست شده و۱۵میلیون حقوق میگیره ومن باپرداخت سه برابری حقوق کارگرساده وسرپرست بودن و۳۵سال حق بیمه دادن ۳۰میلیون میگیرم که اگرسابقه ومبلغ بیمه پردازی مهم واصل بودمن بایددربرابرفردیادشده ۶۰میلیون حقوق میگرفتم .ولی دولت بانامگزاری حداقل بگیر وسایرسطوح دردوسال ریاست جمهوری رئیسی حقوق مارو۱۰درصدافزایش دادوحقوق حداقل بگیرهاوهمان ۱۰سال سابقه هارا۵۷درصدوسال گذشته وامثال هم تکرارکردودراصل ازحقوق مابراشت وبه حداقل بگیرداد!! به نظرمن هرکس بیشتراز۱۵سال به تامین اجتماعی پول بدهدانگارپولش را دور ریخته وداده دولت بخورد!! مادرکدام صندوق درکشورحداقل بگیروسایرسطوح داریم؟؟ این اگرنامش ظلم وستم ودزدی ازپس انداز۳۵ساله مانیست پس چیست؟؟ تمام صندوقهای بازنشستگی مناسبتی کارت هدیه وام دارندولی تامین اجتماعی فقط حقوق خالی است بدون ریالی کمک وتازه افزایش حقوقش هم فقط شامل پایه حقوق است نه دریافتی!! الانم دوماه گذشته نه افزایشی داریم نه چیزی ومثل هرسال ۵تا۸ماه طول میکشه تاپول بی ارزش بشه وحقوق ماروقانونی بدهند! بروخداروشکرکن کارگرتوسری خورنیستی که همه ازبالاتاپائین حقتوبخورندواستعمارت کنند.
محاسبات شما اشتباه است.
در سال جاری درصد افزایش حقوق در صندوق بازنشستگی کشوری برای حقوق ۲۵ میلیونی ۳۳ درصد بوده نه ۲۰ درصد
همین محاسبه اشتباه را مبنای یادداشت خود قرار داده اید.
البته لزوم یکپارچه سازی صندوقهای بازنشستگی نکته مهمی است که متاسفانه سالهاست تعارض منافع و منفعت طلبی مانع انجام آن شده است.