پرداخت یارانه 800 هزار تومانی در سال 1405 از محل نان و بنزین

به گزارش مجله کارگزینی، با تصویب جدول منابع هدفمندی یارانه‌ها در بودجه ۱۴۰۵، دولت مجاز شده از محل فروش نان و بنزین وارداتی به نرخ غیریارانه‌ای، درآمدی حدود ۸۳۸ هزار میلیارد تومان کسب کند. بر اساس مصوبه، این منابع باید به‌صورت یارانه نقدی یا کالابرگ میان خانوارها توزیع شود؛ رقمی که به طور میانگین می‌تواند بیش از ۸۰۰ هزار تومان به هر نفر برسد. با این حال، نحوه اجرا و آثار اقتصادی آن همچنان محل بحث است.

۸۳۸ هزار میلیارد تومان از کجا می‌آید؟

در جریان بررسی بودجه سال ۱۴۰۵، نمایندگان با بخش منابع هدفمندسازی یارانه‌ها موافقت کردند. در این چارچوب، دولت می‌تواند از دو محل اصلی درآمدزایی کند:

آزادسازی قیمت گندم، آرد و نان

فروش بنزین وارداتی به نرخ غیریارانه‌ای

برآوردها نشان می‌دهد حدود ۲۹۰ هزار میلیارد تومان از محل نان و ۵۴۸ هزار میلیارد تومان از محل بنزین قابل تحقق است؛ مجموعاً رقمی نزدیک به ۸۳۸ هزار میلیارد تومان.

بنزین وارداتی؛ حلقه حساس ماجرا

مصرف روزانه بنزین کشور حدود ۱۳۰ میلیون لیتر برآورد می‌شود که بخش عمده آن در داخل تولید و حدود ۲۰ میلیون لیتر از طریق واردات تأمین می‌شود. قیمت بنزین وارداتی بر اساس نرخ‌های جهانی فاصله قابل توجهی با نرخ یارانه‌ای داخلی دارد.

در صورت اجرای این سیاست، فروش بنزین وارداتی با نرخ آزاد می‌تواند منبع مهمی برای تأمین منابع یارانه‌ای باشد. با این حال، چگونگی تفکیک عرضه بنزین داخلی و وارداتی و مدیریت بازار، از جمله نکات اجرایی مهم این تصمیم خواهد بود.

نان آزاد می‌شود؟

در بخش مربوط به گندم و آرد نیز دولت امکان فروش با قیمت غیریارانه‌ای را خواهد داشت. این موضوع به معنای تغییر در سازوکار فعلی قیمت‌گذاری نان است؛ موضوعی که به دلیل نقش مستقیم در سبد مصرفی خانوارها، همواره از حساسیت بالایی برخوردار بوده است.

بر اساس مصوبه، هرگونه درآمد ناشی از این تغییر باید مستقیماً به ذی‌نفع نهایی یعنی خانوارها بازگردانده شود.

یارانه ۸۰۰ هزار تومانی؛ عددی واقعی یا میانگین محاسباتی؟

اگر کل درآمد پیش‌بینی‌شده میان جمعیت کشور توزیع شود، سهمی بیش از ۸۰۰ هزار تومان برای هر نفر برآورد می‌شود. البته این عدد یک میانگین نظری است و نحوه توزیع می‌تواند به‌صورت کالابرگ، افزایش یارانه نقدی یا ترکیبی از هر دو باشد.

نکته مهم آن است که تحقق این عدد وابسته به اجرای کامل سیاست آزادسازی و تحقق کامل درآمدهای پیش‌بینی‌شده است.

تغییر مدل یارانه به جای افزایش قیمت؟

آنچه در بودجه ۱۴۰۵ دیده می‌شود، بیش از آنکه صرفاً افزایش قیمت باشد، تغییر در مدل تخصیص یارانه‌هاست؛ مدلی که به جای پرداخت یارانه پنهان در قیمت کالا، منابع حاصل را به‌صورت مستقیم به خانوار منتقل می‌کند.

با این حال، اثر نهایی این سیاست به نحوه اجرا، زمان‌بندی، شیوه توزیع و شرایط کلی اقتصاد بستگی دارد؛ موضوعی که در ماه‌های آینده روشن‌تر خواهد شد.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است. / اطلاع با ما